و وقتى ديگر در خواب ديده بود سلّمه اللّه كه جناب سيادت فرمود كه هرچند تعين خود را نفى مىكنم به كلى منتفى ( آ : برگ 84 الف ) نمىشود ، و اين معنى اشارت است بدان كه حكم تعين در هيچ مقامى « 1 » منتفى نگردد كما قال صلّى اللّه عليه و سلّم خبرا عن اللّه تعالى : « كنت سمعه و بصره « 2 » » الحديث : الّا بنسبة « 3 » حال مقام إطلاق من حيث هو هو ( ب ) « 4 » . كه فى تعين را بدان حضرت راه و نى عدم تعين « 5 » را نسبتى بدان درگاه زيرا كه عبارت « 6 » و اشارت نپذيرد الّا از حق تعالى از بهر ترغيب عبيد به تقرب « 7 » آن حضرت كما قال اللّه تعالى : « شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ وَ الْمَلائِكَةُ وَ أُولُوا الْعِلْمِ قائِماً بِالْقِسْطِ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ( 1 - 20 ) ( 3 : 18 ) « 8 » - « 9 » » بعضى از الفاظ خواب اوّل و جملهء خواب دوم دليل هادى بودن حضرت سيادت است زيرا كه در خواب اوّل فرمود كه حق گشته‌ام و ليكن نمىگويم « 10 » اكنون كه حق گشته‌ام اگرچه پيش از اين گفته‌ام ، يعنى در حال سلوك ( گ ) « 11 » و غلبات حال ( ت ) ، و در خواب دوم اشارت است به رعايت آداب شرعيه . مع تحققه فى نفى تعينه من حيث انّ وجود تعينه مشهودا له انه عين وجود المطلق عرفه من هو اهله .

--> ( 1 ) گ ، ن : مقام . ( 2 ) اسرار التوحيد ، ص 12 . جامع الاخبار ، ص 93 ، ابن عربى : الفتوحات المكية ، ج 4 ، ص 102 ( لغات الحديث ، ص 166 ) . ( 3 ) گ ، ل : به نسبت . ( 4 ) ب : برگ 73 ب . ( 5 ) آ ، ب : ندارد . ( 6 ) ب : عبادت . ( 7 ) گ ، ل : به تقريب . ( 8 ) گ ، ب ، ل : الآية ( به جاى لا إله . . . الحكيم ) . ( 9 ) قرآن مجيد : 3 ( سورة آل عمران ) : 18 . ب : حاشيه برگ 73 ب . يعنى ذات در مقام جمع گواهى داد بر وحدانيت خود چه آنجا غير او نخواهد بود و نه مشهود بعده رجوع كرد سوى مقام تفصيل پس به نفسه گواهى داد بر وحدانيت خود در آن مشهد پس گفت كه و الملائكة و أولو العلم قائما بالقسط أين مقيما للعدل مقيما يقسم من الارزق و الاجل و يثيب و يعاقب عند اهل الظاهر و نزد اهل تحقيق مراد از اين عدل نسبت به تفاصيل مظاهر حق است و بصور كثرتى كه ظاهر حق عبارت ازوست در عين جمع حقى را به حسب استعداد و استحقاق او به دو فطرت از وجود كمال ( آب‌زده ) متجلى و غايت يافته شده ( الكشاف فى اصطلاحات الفنون ، ج 1 ، ص 343 ) . ( 10 ) در آ : ندارد . ( 11 ) گ : ص 461 ، ت : 63 ب .